De balans opmaken: De bescherming van economisch en sociaal zwakkere partijen in het Zuid-Afrikaanse, Nederlandse, Belgische en Europese internationaal privaatrecht

Congres georganiseerd door Robin Cupido (University of Cape Town), Benedikt Schmitz (Rijksuniversiteit Groningen) en Michiel Poesen (KU Leuven)

16 juni 2022
(fysiek en online)

Call – DEADLINE EXTENDED

De organisatoren van dit congres nodigen Nederlands- of Afrikaanstalige jonge onderzoekers (promovendi, en postdocs/onderzoekers met maximaal vijf jaar ervaring) uit om een abstract in te dienen. Hieronder vindt u een samenvatting van het thema van het congres en de vier panels die worden georganiseerd. Abstracts moeten in het Nederlands of Afrikaans worden geschreven en dienen het Zuid-Afrikaanse, Belgische, Nederlandse, of Europese internationaal privaatrecht te behandelen. Bij het indienen van een abstract dient u zich te houden aan een maximum aantal worden van 400 en dient u aan te geven bij welke panel uw abstract het best past. Onderzoekers wiens abstract is gekozen worden gevraagd om voorafgaand aan het congres een wetenschappelijk artikel over hun onderwerp in te dienen. Dat artikel kan dan fysiek of digitaal worden gepresenteerd. Het congres vindt plaats in Leuven op 16 juni 2022. De voertaal van het congres is Afrikaans en Nederlands.

Abstracts kunnen via e-mail worden ingediend bij de organisatoren van het congres (conference@weakerpartyprotection.com). De deadline voor het indienen van abstracts is 31 januari 2022 en de gekozen onderzoekers worden niet later dan 14 februari 2022 over de uitslag geïnformeerd. Heeft u vragen dan kunt u deze richten aan bovenstaand e-mailadres.

Het congres is gefinanceerd door het Tijdschrift voor Privaatrecht en wordt in “gemengde” vorm gehouden. Het doel van de subsidie is om de samenwerking tussen verschillende faculteiten uit de diverse regio’s in het Afrikaans- en Nederlandstalige rechtsgebied verder te stimuleren. Vandaar dat elke panel wordt voorgezeten door een senior scholar die rechtsvergelijkend commentaar zal geven. Bovendien vindt op beide dagen een workshop plaats om kennisuitwisseling te stimuleren.

Onderwerp

Vaker dan ooit tevoren zijn privaatrechtelijke rechtsverhoudingen verbonden met meerdere landen. De opkomst van e-commerce, een toename van migratie en de toenemende wereldwijde economische integratie die het gevolg is van globalisering, zijn slechts enkele factoren die tot deze realiteit hebben bijgedragen. Hoewel doorgaans wordt gedacht dat globalisering de welvaart verhoogt, blijkt zij ook situaties van ontbering en economische dwang te creëren. Dit congres onderzoekt de positie van economisch en sociaal zwakkere partijen in privaatrechtelijke rechtsverhoudingen met een grensoverschrijdend element. In het bijzonder zullen de rechtsstelsels van het internationaal privaatrecht in kaart worden gebracht en worden geanalyseerd. Hierbij gaat het vooral om de vraag waar zwakkere partijen hun rechten kunnen afdwingen tegenover sterkere tegenpartijen (vaak multinationals) en op welk rechtsstelsel zij zich kunnen beroepen. Elk van de drie rechtssystemen die van belang zijn voor het TPR zal worden bestudeerd, d.w.z. Zuid-Afrika, België en Nederland. Het congres bestaat uit vier panels die zich elk richten op een specifieke privaatrechtelijke rechtsverhouding waarbij een zwakkere partij betrokken kan zijn: consumentenovereenkomsten, arbeidsovereenkomsten, familierechtelijke geschillen en milieuletsel.

Panel 1: Consumentenrecht

Het eerste panel bediscussieert het vraagstuk van consumentenbescherming. Consumenten kopen steeds vaker goederen, of nemen diensten af, in het buitenland en worden daarbij geconfronteerd met een sterke commerciële partij. Laatste kan via adhesiecontracten de voorwaarden “dicteren” die op de overeenkomst van toepassing zijn. Enerzijds kennen België en Nederland strenge materiële consumentenbescherming om het speelveld gelijk te trekken. Anderzijds wordt de bescherming van de consument langzaam uitgebreid in Zuid-Afrika. Wat gebeurt er met de consumentenbescherming zodra de consument in het buitenland winkelt?

Panel 2: Arbeidsrecht

Het afgelopen jaar hebben werknemers, waaronder velen van ons, vanuit huis gewerkt. Anderen werden minder getroffen door de pandemie omdat hun banen al heel mobiel waren. Denk bijvoorbeeld aan Nederlandse vrachtwagenchauffeurs die in Antwerpen beginnen en naar Kaapstad rijden. Arbeidsverhoudingen zijn heel divers en met deze diversiteit komt de kwestie van de bescherming van werknemers. Kan een Belgische werkgever het Zuid-Afrikaanse arbeidsrecht omzeilen, ook al woont de werknemer in Zuid-Afrika? Verschilt het ipr van Zuid-Afrika en de EU op het gebied van de bescherming van werknemers, en kunnen zij van elkaar leren?

Panel 3: Personen- en familierecht

Het personen- en familierecht is nog een domein waar de bescherming van de zwakkere partij steeds een prioriteit is. Dit panel focust op de bescherming van echtgenoten en het kind in het internationaal privaatrecht. Het familierecht wordt traditioneel vanuit een nationaal perspectief benaderd, aangezien de materie een nauwe band heeft met het rechtssysteem waarin zij is geëvalueerd en wordt toegepast. Die benadering is steeds minder overtuigend, nu personen trouwen over de grenzen heen, en rechtsstelsel verschillende soorten van partnerschap en alternatieve samenlevingsvormen erkennen. Om die reden is het onontkoombaar om het familierecht te bekijken vanuit een vergelijkend perspectief, met name door te onderzoeken welke internationaal privaatrechtelijke regels van toepassing zijn op familierechtelijke geschillen. Dit panel bespreekt het ipr inzake dergelijke geschillen in Zuid-Afrika, Nederland en België.

Panel 4: Milieuletsel

Het vierde en laatste panel verkent de rol van het ipr in de bescherming van slachtoffers van milieuvervuiling, met name door hun recht op schadevergoeding veilig te stellen of op zijn minst de uitoefening ervan te faciliteren. Dit panel is zeer actueel: het ipr inzake onrechtmatige daad is recent in de aandacht gekomen omwille van zijn rol in de strijd tegen onwenselijk gedrag van private actoren – meestal internationale ondernemingen – dat schadelijk is voor de maatschappij of een negatieve impact heeft op mensenrechten. De kernvraag is of het ipr het potentieel heeft om bij te dragen aan de strijd tegen onrecht veroorzaakt door milieuvervuiling. De bijdragers aan dit panel onderzoeken in het bijzonder of het ipr van Zuid-Afrika, Nederland en België regels over bevoegdheid en toepasselijk recht bevatten die slachtoffers van milieuschade beschermen.